چگونه از هر جا قبله را پیدا کنیم
چرا قبله از نیویورک به سمت شمال‌شرقی است و نه جنوب‌شرقی، Quba جهت قبله را چطور محاسبه می‌کند، و چطور روی گوشی‌تان جهت دقیقی به دست بیاورید.
قبله جهت کعبه در مکه است که مسلمانان در نماز رو به آن می‌ایستند. Quba قبله را با قطب‌نمایی روی گوشی شما و بر اساس موقعیت مکانی‌تان نشان می‌دهد. در ادامه می‌گوییم این جهت چطور به دست می‌آید، چرا گاهی برای مردم غافلگیرکننده است، و چطور جهتی به دست بیاورید که بتوانید به آن اطمینان کنید.
کوتاه‌ترین مسیر، نه خطی روی نقشهٔ مسطح
زمین کروی است، پس مستقیم‌ترین راه به سوی کعبه یک دایرهٔ عظیمه است: کوتاه‌ترین مسیر روی سطح کرهٔ زمین، همان مسیری که پروازهای طولانی طی می‌کنند. قبله جهتی است که این مسیر از شهر شما آغاز می‌شود.
روی نقشهٔ مسطح جهان، کعبه اغلب در جهت دیگری به نظر می‌رسد. از نیویورک به نظر می‌آید که در جنوب‌شرقی است، اما کوتاه‌ترین مسیر به سمت شمال‌شرقی می‌رود و با قوسی از بالای اقیانوس اطلس می‌گذرد. هر چه از مکه دورتر باشید، این اختلاف بیشتر است.
| از | قبله (از شمال جغرافیایی) | فاصله تا کعبه |
|---|---|---|
| لندن | ۱۱۹ درجه (شرقِ جنوب‌شرقی) | ۴٬۷۹۴ کیلومتر |
| استکهلم | ۱۴۸ درجه (جنوبِ جنوب‌شرقی) | ۴٬۵۵۴ کیلومتر |
| استانبول | ۱۵۲ درجه (جنوبِ جنوب‌شرقی) | ۲٬۴۰۵ کیلومتر |
| قاهره | ۱۳۶ درجه (جنوب‌شرقی) | ۱٬۲۸۷ کیلومتر |
| کراچی | ۲۶۸ درجه (غرب) | ۲٬۸۰۰ کیلومتر |
| جاکارتا | ۲۹۵ درجه (غربِ شمال‌غربی) | ۷٬۹۲۰ کیلومتر |
| سیدنی | ۲۷۸ درجه (غرب) | ۱۳٬۲۳۶ کیلومتر |
| نیویورک | ۵۹ درجه (شرقِ شمال‌شرقی) | ۱۰٬۳۰۶ کیلومتر |
| تورنتو | ۵۵ درجه (شمال‌شرقی) | ۱۰٬۴۹۶ کیلومتر |
| لس‌آنجلس | ۲۴ درجه (شمالِ شمال‌شرقی) | ۱۳٬۴۲۴ کیلومتر |
Quba مانند بیشتر برنامه‌ها و ابزارهای قبله‌یابی، از جهت دایرهٔ عظیمه استفاده می‌کند. برخی مسجدهای قدیمی‌تر، به‌ویژه در آمریکای شمالی، رو به جهتی ساخته شده‌اند که روی نقشهٔ مسطح دیده می‌شود. اگر جهت مسجد شما با برنامه فرق دارد، از راهنمایی علمای محل خود پیروی کنید.
Quba چطور جهت قبله را محاسبه می‌کند
برنامه فقط به دو چیز نیاز دارد: جایی که شما هستید و جایی که کعبه است.
- موقعیت شما از GPS گوشی‌تان به دست می‌آید، یا از شهری که از فهرست داخلی برنامه انتخاب می‌کنید. در هر دو حالت روی گوشی شما می‌ماند. محاسبه روی خود دستگاه انجام می‌شود و بدون اینترنت هم کار می‌کند.
- کعبه در ۲۱٫۴۲۲۵ درجهٔ شمالی و ۳۹٫۸۲۵۲ درجهٔ شرقی قرار دارد.
Quba با این دو، جهت دایرهٔ عظیمه را با کتابخانهٔ متن‌باز Adhan محاسبه می‌کند؛ همان کتابخانه‌ای که برای اوقات نماز هم به کار می‌برد. نتیجه زاویه‌ای است که در جهت حرکت عقربه‌های ساعت از شمال جغرافیایی اندازه گرفته می‌شود، به‌همراه فاصله تا کعبه.
سپس قطب‌نما این زاویه را با جهتی که گوشی شما به سمت آن است مقایسه می‌کند. به شما می‌گوید چند درجه به چپ یا راست بچرخید، و وقتی در چند درجه‌ای قبله باشید، اعلام می‌کند که رو به قبله هستید و لرزش کوتاهی ایجاد می‌کند.
چطور جهت دقیقی به دست بیاوریم
قطب‌نمای گوشی یک حسگر مغناطیسی کوچک است و به‌راحتی مختل می‌شود. برای بهترین نتیجه:
- گوشی را صاف نگه دارید، با صفحه رو به بالا، و هنگام چرخیدن آن را تراز نگه دارید.
- از فلز و وسایل الکترونیکی فاصله بگیرید. میزهای فلزی، شوفاژ، لپ‌تاپ، بلندگو، قاب‌های مغناطیسی گوشی و داشبورد خودرو می‌توانند جهت را چندین درجه منحرف کنند.
- اگر جهت مدام بالا و پایین می‌پرد، قطب‌نما را کالیبره کنید. گوشی را چند بار به آرامی به شکل عدد ۸ انگلیسی حرکت دهید. وقتی گوشی گزارش دهد که دقت قطب‌نمایش پایین است، Quba یادآوری نشان می‌دهد.
- با چیزی که می‌شناسید مقایسه کنید. اگر می‌دانید خیابان شما یا مسجدی در نزدیکی‌تان رو به کدام سمت است، این دو را با هم مقایسه کنید. اختلاف زیاد معمولاً یعنی چیزی در آن نزدیکی مزاحمت ایجاد می‌کند.
اگر گوشی شما قطب‌نما ندارد، Quba به جای آن قبله را به‌صورت چند درجه از شمال نشان می‌دهد. آن‌وقت می‌توانید جهت را با یک قطب‌نمای جداگانه یا به کمک خورشید پیدا کنید: در نیمکرهٔ شمالی، هنگام ظهر خورشید تقریباً درست در جنوب است.
هنگام سفر
قبله با جابه‌جا شدن شما تغییر می‌کند؛ پس پس از یک سفر طولانی، موقعیت خود را در برنامه به‌روز کنید یا شهر جدیدتان را انتخاب کنید. در هواپیما یا خودروی در حال حرکت، قطب‌نما قابل اعتماد نیست. وقتی رسیدید جهت را پیدا کنید، یا آن را از روی جدول بالا تخمین بزنید.
علما از دیرباز گفته‌اند کسی که کعبه را نمی‌بیند، باید تا جایی که می‌تواند رو به جهت آن بایستد. خطای کوچکی که با حسن نیت رخ دهد، نماز را باطل نمی‌کند. قطب‌نما برای این است که با اطمینان رو به قبله بایستید، نه اینکه نگران یکی دو درجه باشید.
به پرسش‌های مربوط به قطب‌نمای قبله در صفحهٔ پشتیبانی هم پاسخ داده شده است.